Odgovara:
Mirjana Pejčić, dr. vet. med.,
Pet centar, Bulevar M. Milankovića 1v, Beograd

P: Zanima me da li limfom ima neke vidljive simptome ili se može ustanoviti samo labaratorijskim analizama? Takođe, da li je limfom kod pasa izlečiv, bez hemoterapije? Hvala, Gojko

O: Neoplazme hematopoeznog sistema su velika grupa oboljenja, za koje se upotrebljava i naziv leukoze. Prema tipu ćelijskog proliferata mogu biti limfoidna i mijeloidna forma leukoze. Limfoidne leukoze su mnogo češće, a najbrojniji su limfomi. Pored tumora mlečne žlezde i tumora kože, maligni limfomi su najčešće zastupljeni tumori kod pasa.

Uglavnom se u praksi najčešće sreću kod boksera, dobermana, rotvajlera, a podaci iz literature govore da su česti i kod kokera, zlatnih retrivera, nemačkih ovčara, škotskih terijera.

Limfomi se mogu podeliti na različite načine, a između ostalog i na osnovu anatomske lokalizacije procesa. Klinička slika zavisi od lokalizacije, stepena zrelosti (niski, srednji i visoki stepen).

Multicentrični limfomi kod pasa najčešći su u srednjoj dobi. Limfni čvorovi su uvećani i lako se palpiraju. Kod mezenterijalne (alimentarne) forme promene su u limfatičnom tkivu creva, crevni zid je zadebljao i mezenterijalni limfni čvorovi su uvećani. Prisutno je i povraćanje, proliv, gubitak težine i inapetenca. Medijastinalne limfome prate respiratorne smetnje (otežano disanje, kašalj). Mogući su i edemi vrata, glave, prednjih ekstremiteta, koji nastaju kao posledica pritiska (kompresije) tumorozne mase. Epiteliotropni kožni limfomi se javljaju u dve forme. Kod prve forme, Mycosis fungoides, dolazi do pojave svraba, seboreje i opadanja dlake. Javljaju se ulceracije i depigmentacije nosne sluzokože i na jastučićima šapa, zatim karakteristični solitarni i multipni plakovi na koži, zapaljenske i ulcerozne promene na sluzokoži usne duplje. Kod druge kožne forme javlja se svrab, crvenilo kože i karakterističan nalaz - prisustvo karakterističnih ćelija u infiltratu kože.

Dijagnostika limfoma je veoma kompleksna. Kliničko ispitivanje obuhvata palpaciju svih dostupnih limfnih čvorova, uključujući i rektalni pregled, zatim pregled svih vidljivih sluzokoža sa ciljem uočavanja anemije, ikterusa ili ulceracija. Palpacijom abdomena stičemo uvid o povećanju trbušnih organa (jetra, slezina, zadebljanje zida creva i uvećanje mezenterijalnih limfnih čvorova), zatim uočavanje respiratornih poremećaja. Osim kliničkog pregleda neophodno je uraditi i hematološka ispitivanja (biohemijska analiza krvi) kao i radiološka i ultrazvučna ispitivanja.

Kada se radi o najčešćem multicentričnom obliku limfoma kod pasa, definitivnu dijagnozu postavljamo punkcijom promenjenog limfnog čvora i citološkom analizom punktata, kao i biopsijom. U većini slučajeva dovoljan je citološki nalaz i klinička slika bolesnog psa.

Prognoza kao i uspešnost terapije zavise od kliničkog stadijuma bolesti. Bez terapije bolest se završava fatalno u roku od nekoliko nedelja. Hemoterapija u kombinaciji sa preparatima za jačanje imuniteta je dala dobre rezultate u terapiji limfoma.

OZNAKE: